| Inleiding. Met trots presenteren wij ons verkiezingsprogramma voor de periode 2010-2014. Het programma is tot stand gekomen met bijdragen van alle dorpsraden en onze actieve leden. Het is vastgesteld op de ledenvergadering van 14 december 2009. Daarbij is aangegeven dat het verkiezingsprogramma van GB/ Dé Lokale Partij een dynamisch programma zal zijn, dat in de loop van de gemeenteraadsperiode 2010-2014 regelmatig wordt uitgebreid met onderwerpen of nieuwe inzichten, die ten gunste komen van de ontwikkeling van de gemeente Steenbergen. Leeswijzer: GB/Dé lokale Partij geeft na haar algemene uitgangspunten per speerpunt in het kort aan wat we willen realiseren en hoe we tegen een aantal politieke items aankijken. De inhoudelijke en gedetailleerde uitwerking hiervan hebben we achter de hand voor coalitiebesprekingen, collegeprogramma, moties, amendementen en initiatiefvoorstellen. Daarnaast hebben we in contact met de dorpsraden heel veel voorstellen gekregen, waarvan we er een aantal specifiek hebben opgenomen en waarvan we de overige punten als naslagwerk regelmatig zullen raadplegen. Waar we spreken van kernen bedoelen we zonder uitzondering de stad Steenbergen, de dorpen De Heen, Dinteloord, Kruisland, Nieuw Vossemeer en Welberg. Onze 10 Speerpunten
1. Krachtig vitaal beleid met het oog op leefbaarheid. Kernenbeleid GB/Dé Lokale Partij koestert elk eigen en specifiek karakter van iedere kern afzonderlijk; ziet erop toe dat de bestaande voorzieningen worden behouden en onderhouden en wil dat voorzien wordt in de woningbouwbehoefte van de eigen kern. Ook de economische ontwikkeling willen we per kern stimuleren, hetzij door kleine schone bedrijven in een bedrijfsverzamelgebouw of door een impuls op recreatie en toerisme waardoor het mogelijk wordt de noodzakelijke voorzieningen te kunnen uitbreiden of terug te laten keren. Er moeten voldoende mogelijkheden voor jongeren zijn om in de kern te blijven wonen. Dorpsraden Ook in Steenbergen zal er een vergelijkbare instantie moeten komen als de dorpsraden in de kernen. Te denken valt aan 2 stadsdeelraden met dezelfde bevoegdheden als de dorpsraden. Dit moet zich gaan uiten in een Stadsontwikkelingsplan, dat geheel aansluit op de Dorps ontwikkelingsplannen (DOP’s) van de kernen, zodat de hele gemeente gedekt wordt door een ontwikkelingsplan. De (dorps)raden zouden kleine projecten in de kernen in eigen regie kunnen uitvoeren waarvoor door de gemeenteraad geld gevoteerd wordt. De zelfwerkzaamheid van plaatselijke ondernemers en inwoners samen, met ook nog subsidiemogelijkheden van uit gemeente en provincie moet daar een stimulans voor zijn. Verder willen we de dorpsraden actief betrekken bij het ontwikkelen en uitvoeren van gemeentelijk beleid. Specifiek kernenbeleid Hieronder zullen we per kern drie punten noemen die wij als GB/Dé Lokale Partij hebben omarmd om daadwerkelijk gerealiseerd te krijgen. Zoals in de Leeswijzer is aangegeven zullen we de overige punten, die we hebben gekregen van de dorpsraden achter de hand houden om deze in de komende raadsperiode onder de aandacht te brengen en mogelijk te realiseren. Daarnaast zullen we de leefbaarheidagenda van de DOP’s volgen op afspraken met het college van B&W.
GB/Dé Lokale Partij wil de entrees van alle kernen aantrekkelijk maken of houden door duurzame aanleg en onderhoud van openbaar groen. De entree van een stad of dorp is gezichtsbepalend voor wat er achter die entree aanwezig is. Gezichtsbepalende gebouwen en monumenten moeten aantrekkelijk zijn om gezien te worden. Daar waar ze verborgen zijn zal er openheid moeten komen en daar waar te slecht is aangekleed zal het met meer groen omkleed moeten worden. Openbaar groen bepaald enerzijds voor een belangrijk deel het beeld van de Gemeente Steenbergen en anderzijds het welbevinden van onze leefomgeving. Kernteams: Onderhoud van het openbaar groen laat volgens vele burgers veel te wensen over! Aan de andere kant is goed onderhoud zeer arbeidsintensief en daardoor financieel kostbaar. GB/Dé Lokale Partij is van mening dat met een efficiënte werkwijze het openbare groen op een goed nivo is te brengen en te behouden. De kernteams zijn hiervan een goed voorbeeld. Doordat elke kern een vast “groenteam” heeft is er meer structuur, beter overzicht en is men op de hoogte van plaatselijke wensen en aandachtspunten. Bovendien ontstaat hierdoor direct contact tussen burgers en het groenteam waardoor vragen direct beantwoord en problemen direct opgelost worden. Een 2e efficiency slag die volgens GB/Dé Lokale Partij gemaakt kan worden is door zelfhulpzaamheid van de burgers. Door samen met de gemeente onderhoud van groen samen aan te pakken, kan veel efficiënter gewerkt worden. Hiervoor willen wij concreet de projecten “opzomeren & straat v/d maand” meer inhoud geven. Burgers en Kernteams doen samen het onderhoud aan openbaar groen en fleuren daarmee de straat en nabije omgeving op. Deze samenwerking bespaart niet alleen kosten maar bevordert tevens de sociale contacten onderling en wordt beloond met waardering! Samen sta je sterk! Twee voor één: Bij het uitgeven van een kapvergunning verplicht de gemeente zich door het terugplaatsen van minimaal 2 bomen op dezelfde plaats of elders binnen de gemeente. Illegale kap zal beboet worden met minimaal de vervangingswaarde van de boom van dezelfde leeftijd en ambtelijke kosten. 3. Economisch evenwichtig ontwikkelen en investeren. GB/Dé Lokale Partij is voorstander van het ontwikkelen van economische activiteiten, omdat het de broodnodige werkgelegenheid geeft en de vitaliteit van de gemeente Steenbergen en de kernen in het bijzonder waarborgt. Zonder een gezonde economie verdwijnen werkgelegenheid, middenstand en voorzieningen. Jongeren trekken weg naar economisch aantrekkelijkere gebieden met als gevolg inkrimping en onevenredige vergrijzing met gevaar voor een zich herhalende vicieuze cirkel. GB/Dé Lokale Partij is dan ook verheugd dat het AFC nu daadwerkelijk gerealiseerd kan worden. Het AFC dient ingevuld te worden met glastuinbouw/agrarisch gerelateerde bedrijven. Door verbinding van gemeenschappelijke kernactiviteiten ontstaat samenwerking en synergie. “Het afval van het ene bedrijf is de grondstof voor het andere bedrijf” waardoor ook duurzaam geproduceerd wordt. GB/Dé Lokale Partij vindt variëteit in bedrijfsactiviteiten belangrijk. Dus niet allemaal hetzelfde bedrijfsproces. Hierdoor wordt een breed scala aan werkgelegenheid (functies) gecreëerd van LBO tot Universitair niveau en van productie tot High Tech. Dit biedt de beste waarborg voor een evenwichtige bevolkingsgroep en maakt het AFC minder conjunctuur gevoelig. Concreet dient gezocht te worden naar zowel productie, verwerkende-, als innovatieve bedrijven in de agrarische sector dan wel aanverwante industrieën. Als hierin ook nog eens samenwerking gevonden kan worden met diverse types LBO/MBO/HBO/Universitaire opleidingen is in de optiek van GB/De Lokale Partij de perfecte mix bereikt. De A4 als uitsluitend transport as is voor GB/Dé Lokale Partij onacceptabel. Zo hebben we alleen de nadelen en dit dienen we om te buigen naar zoveel mogelijk voordelen! Niet alleen voor werkgelegenheid maar ook een betere bereikbaarheid voor onze recreanten en toeristen. Wachten met plannen over het creëren van meerwaarde van de A4 tot het moment dat de A4 in gebruik is, is in onze optiek te laat! Nu moeten we gaan bedenken hoe we meerwaarde gaan bewerkstelligen. Welke gebieden rondom de A4 zijn interessant voor het vestigen van bedrijven, hoe vinden wij investeerders. Samen met het Rewin en de omliggende gemeenten Tholen & Bergen op Zoom dienen we hiervoor een concreet actieplan te maken zodat na realisatie van de A4 direct meerwaarde oplevert in de vorm van economische activiteit en werkgelegenheid. Ook hier streeft GB/Dé Lokale Partij naar diversiteit van type bedrijven en werkgelegenheid. Diversiteit geeft leven en brengt nieuwe ideeën voort! Naast economische ontwikkeling op het AFC te Dinteloord en rond de A4 te Steenbergen is het van groot belang een impuls te geven aan de economie van de kernen: Nieuw Vossemeer, De Heen, Welberg en Kruisland. Juist hier is economische activiteit van levensbelang om de leefbaarheid te behouden en voor de toekomst vitaal te blijven! GB/De Lokale Partij is van mening dat in de kleinere kernen, kleinschalige bedrijven gestimuleerd moeten worden. Het onlangs in gebruik genomen “bedrijvenverzamelgebouw” te Nieuw Vossemeer is hiervan een goed voorbeeld. Kleine bedrijven vinden zo goede huisvesting voor hun activiteiten en onderling ontstaat synergie doordat ze met elkaar activiteiten ontwikkelen. 4. Uitgangspunt is lokale heffingen zo laag mogelijk houden. GB/Dé Lokale Partij streeft er naar de lokale heffingen zo laag mogelijk te houden en dat we niet boven het gemiddelde stijgen van onze buurgemeenten. Ook zijn we van mening dat de sterkste schouders het meest moeten bijdragen. De afvalstoffenheffing zou omlaag kunnen als we het gedifferentieerd tarief toepassen (Diftar) en het Rioolrecht zal geheven moeten worden op basis van de WOZ-waarde van het huis. Nu gebeurt dit per aansluiting ongeacht hoe groot het huis of woonoppervlak is. Door de afnemende bijdrage van het Rijk (terugval uit het Gemeentefonds) zijn we genoodzaakt deze inkomstenderving op te vangen. Met een kerntakendiscussie kunnen we zien wat we als gemeente moeten doen (wettelijke taken), wat we willen doen om de gemeente leefbaar te houden en wat we nu doen maar mogelijk niet noodzakelijk is. Ook kunnen we bekijken wat we veel efficiënter kunnen doen. Hierdoor ontstaat inzicht waarop we bezuinigingen kunnen realiseren. Ook samenwerkingsverbanden aangaan met onze buurgemeenten kunnen leiden tot een efficiëntere bedrijfsvoering. Wel zal er in onze gemeente geïnvesteerd moeten worden in economisch aantrekkelijke projecten, waardoor én werkgelegenheid én gemeentelijke inkomsten gegenereerd kunnen worden. 5. Ruim baan voor fietsers, voetgangers en openbaar vervoer. Door de komst van de A4 zullen een aantal buslijnen doorkruist worden. In overleg met de vervoersdiensten wil GB/Dé Lokale Partij de kernen bereikbaarheid houden. Het Provinciaal beleid om openbaar vervoer te stimuleren door o.a. gereduceerde tarieven (2 á 3 strips voor 1 uur reizen) juichen wij toe. In elke kern zouden we minimaal één bushokje gerealiseerd willen zien om bij slecht weer te kunnen schuilen. Wij zijn voorstander van variabele busverbindingen die verschillende kernen aandoen tussen de omliggende grote steden Bergen op Zoom, Breda en Roosendaal en de handhaving van de snelverbinding met Rotterdam. GB/ Dé Lokale Partij streeft naar een verkeers- en vervoerbeleid waarbij de nadruk ligt op veiligheid en bereikbaarheid. Verkeersdrempels en andere verkeersremmende voorzieningen zijn maatregelen die bij kunnen dragen aan het terugdringen van de snelheid, mits ze op acceptabele hoogte zijn aangelegd. De veiligheid is al sterk verbeterd door allerlei maatregelen in het kader van het duurzaam veilig beleid. Ook rotondes dragen bij aan de veiligheid van het verkeer. Op alle provinciale en rondwegen dienen de kruisingen op termijn als rotonde te worden uitgevoerd. Bij de overdracht van Rijkswegen moet budget bedongen worden voor aanleg van rotondes zoals gewenst bij Welberg en De Heen. Ook dienen er goede voorzieningen te komen voor de kwetsbare verkeersdeelnemers. Het autovrij maken van de Markt in Steenbergen zien wij als een prioriteit in het plan StadHaven. 6. Veel aandacht voor levensloopbestendig bouwen. GB/Dé Lokale Partij is van mening dat er meer en vlotter gebouwd moet worden. De provincie staat dit toe. Met name voor starters en doorstromers op de woningmarkt is het moeilijk om aan een woning te komen. Daarom dient de gemeente de mogelijkheid van gedifferentieerde grondprijzen te benutten om starters op gang te helpen en te behouden voor de woonkernen. Initiatieven gericht op projectmatige zelfbouw in groepsverband ondersteunen wij. Naast bouw voor jongeren en starters is er aandacht nodig voor nieuwe woningen die levensloopbestendig zijn en specifieke woningbouw voor ouderen afgestemd op de wensen op het platteland. Ouderen moeten zolang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. De woningen dienen waar nodig aangepast te worden en/of aangepast gebouwd te worden. Voldoende bouwen lukt alleen als de gemeente zelf actief is met de ontwikkeling van projectlocaties in en nabij de kernen. Op deze wijze komen de meeste huizen terecht bij de lokale bevolking. Er moet aandacht komen voor de inbreidingslocaties die zijn blijven liggen. Momenteel worden door de woningbouwverenigingen allerlei huurwoningen te koop gezet, terwijl de vraag naar huurwoningen groter is dan het aanbod. Dat heeft tot gevolg dat mensen die willen huren gedwongen worden om het dorp of stad te verlaten en dat er nogal woningen leeg staan omdat ze niet verkocht worden. Het zou goed zijn om de woonbehoefte opnieuw te inventariseren en daar afspraken over te maken met de woningbouwverenigingen. Monumenten De gemeente heeft een verantwoordelijkheid in het behouden van het cultureel erfgoed van de verschillende kernen. Het monumentenbeleid wat op gang is gekomen moet verder uitgewerkt worden. Een monumentenlijst met aandacht voor waardevolle cultuurhistorische gebouwen en landschapselementen is daarbij van groot belang. 7. De zorg dicht bij de mensen. GB/Dé Lokale Partij is voorstander van samenwerking tussen zorginstellingen, projectontwikkelaars, woning coöperaties en gemeente zoals dat in Nieuw Vossemeer en Steenbergen heeft plaats gevonden. Door voorzieningen in één gebouw (woon-zorgcomplex) onder te brengen nabij woningen voor senioren wordt de zorg dichtbij de mensen gebracht. Indien mogelijk zal ook in de andere kernen een dergelijke oplossing gevonden dienen te worden. Ouderen GB/ Dé Lokale Partij wil de komende periode een nieuw modern ouderenbeleid realiseren. Immers de ouderen van nu zijn niet de ouderen van morgen. Het vraagt een andere nieuwe aanpak. De Adviesraad Maatschappelijke Ontwikkeling (waarin de werkgroep ouderen) moet meer bij beleidszaken betrokken worden. Armoedebeleid Armoedebeleid zou overbodig moeten zijn. Echter zolang er landelijk niet voldoende instrumenten zijn die dit kunnen oplossen, zal er op lokaal niveau extra aandacht nodig zijn. Het armoedebeleid dient regelmatig tegen het licht te worden gehouden om te bezien of het nog voldoet aan de huidige eisen. Wij streven er naar om een instrument als de voedselbank overbodig te maken en bruikbare spullen weer via de Kringloper beschikbaar te stellen. Het stimuleren van werkgelegenheid en scholing en de hulp bij het zoeken van werk zullen wij ondersteunen. GB/Dé Lokale Partij is van mening dat ook de kinderen van de minima moeten kunnen (blijven) sporten, daarin voorziet het armoedebeleid. Waar nodig moeten aanpassingen plaats vinden om het sporten te maximaliseren. Sociaal Beleid Voor GB/Dé Lokale Partij moet het uitgangspunt zijn: iedereen doet mee. GB/Dé Lokale Partij wil streven naar betere voorlichting aan de burgers over de sociale voorzieningen. Het zorgvuldig uitvoeren van alle prestatievelden uit de WMO (wet maatschappelijke ondersteuning) De eigen bijdrage dient naar draagkracht te worden geheven. Het ondersteunen van de mantelzorgers is voor GB/Dé Lokale Partij een belangrijk punt. Volksgezondheid GB/Dé Lokale Partij vindt bewegen voor alle inwoners belangrijk i.v.m. de gezondheid. Extra inzet van middelen is daarvoor noodzakelijk. Initiatieven vanuit de bevolking willen wij graag stimuleren. In samenwerking met de GGD dient zorg te worden gedragen voor een goed en betaalbaar volksgezondheidsbeleid. 8. Een duurzaam milieu en een schone leefomgeving. De invoering van DIFTAR (Gedifferentieerd Tarief) is voor ons alleen mogelijk op het restafval. Groenafval mag daar niet onder vallen, daar je anders mensen afstraft die bijdragen aan een groene gemeente. GB/Dé Lokale Partij komt op voor het milieu in onze leefomgeving. Wij willen de komst van Bio- en Afval Industrie in en rondom de leefomgeving tegengaan. De oude stortplaats in de Heense polder wensen wij te saneren, of afdekken en met damwand afschermen zodat deze niet meer op het oppervlaktewater loost. Tevens willen we het verbouwen van voedsel op voormalige stortplaatsen verbieden. Er zijn vanuit de Rijksoverheid en Tennet plannen voor een extra hoogspanningsverbinding in West Brabant. Er zijn 4 tracés die worden aangedragen als alternatief door onze gemeente. Als er een tracé door onze gemeente moet lopen dan kiezen wij voor het tracé dat parallel aan de buisleidingenstraat loopt (van de Stok (A17) richting Oud Gastel). Hier zal de overlast voor de bebouwde omgeving het minst zijn. Bij woningbouw gaan we voor duurzame energie oplossingen en oplossingen, waarin het gebouw voorziet in de eigen energiebehoefte, waarbij CO2 uitstoot gereduceerd is tot 0 9. Ruimte voor vereniging- en burgerparticipatie. Jongeren De jeugdraad dient verder uitgebouwd te worden. GB/Dé Lokale Partij wil daarbij dat werkgroepen opgericht worden voor speciale taken. GB/Dé Lokale Partij wil zeker niet bezuinigen op de jeugdsubsidies. We gaan mogelijkheden onderzoeken om jeugdmuziek onderwijs beter/anders te regelen. Het “Centrum voor jeugd en gezin” moet in 2010 gestalte gaan krijgen. Voor jongeren tussen 12 en 18 jaar is er in de kernen te weinig te doen. Helaas zijn er te weinig vrijwilligers om vakantiewerk te organiseren. Jongeren gaan zelf vermaak zoeken in de zomervakantie (bijvoorbeeld hutten bouwen in het openbaar groen). Dat is niet altijd even veilig en brengt schade toe aan het openbaar groen. De oudere jeugd hangt rond en bezorgt vaak overlast. Wij willen het kindervakantiewerk ook in de kernen nieuw leven inblazen en dat de gemeente dit faciliteert. Wij verwachten support vanuit de gemeente voor stads- en dorpsvieringen zoals de 400 jarig Dorpsviering van de Heen, het 525 jarig bestaan van Kruisland en 750 jaar Stadsrechten Steenbergen. Dienstverlening De dienstverlening is de laatste jaren verbeterd maar volgens GB/Dé Lokale Partij kan het altijd beter. We moeten daar stevig aan blijven werken. De website moet kritisch bijgehouden en geoptimaliseerd worden. De burgers moeten zoveel mogelijk informatie, formulieren, aanvragen etc. thuis vanaf de p.c. kunnen ophalen. Op de website moet een activiteitenkalender komen met wat er op allerlei gebied in onze gemeente georganiseerd wordt. Communicatie De communicatie van de gemeente Steenbergen naar de verenigingen, dorpsraden en individuele burgers blijft een punt van aandacht. GB/Dé Lokale Partij hecht grote waarde aan heldere communicatie vanuit de gemeente. Er zijn veel voorbeelden te noemen die qua communicatie niet goed zijn verlopen. Daar moet de organisatie van leren om het beter te doen. Dorpsraden verenigingen, burgers, de politiek en de ambtelijke organisatie kernmerken zich door een diversiteit van (lokale) kennis en contacten. Een goede afstemming in de communicatie is een voorwaarde om er voor te zorgen dat men elkaar kan aanvullen, bijvoorbeeld duidelijk te zijn en geen verwachtingen te wekken als ze er niet zijn. Het communicatiebeleid van de gemeente dient gericht te zijn op het betrekken van haar ingezetenen bij het beleidsproces in een zo vroeg mogelijk stadium, zoals het organiseren van rondetafelgesprekken. Vaak blijkt echter dat met name in bijeenkomsten en gesprekken, door de gemeente vele beloften worden gedaan, ongetwijfeld vanuit welwillende intenties, maar daarna stokt het vaak. Vele toezeggingen landen niet in de beleidsontwikkeling en van de uitvoering komt vervolgens niets terecht. Burger- en klantgerichtheid van de organisatie dient zich niet alleen te uiten in het doen van beloften, maar ook in het waarmaken van verwachtingen. Overleg dorpsraden en gemeente Het overleg tussen gemeente en dorpsraden zou verder vorm gegeven kunnen worden door: dorpsraden tijdig in te lichten over aan hun taken gerelateerde ontwikkelingen op het grondgebied van de betreffende kern of in de directe omgeving daarvan; het organiseren van bijeenkomsten waarin dorpsraden meer inzicht krijgen in de organisatie en procedures van de gemeente; meer samenwerking tussen de politiek en dorpsraden door bijvoorbeeld gestructureerd overleg tussen dorpsraad en (een deel van) de gemeenteraad; het beter nakomen van afspraken en verplichtingen die opgenomen zijn in het huidige convenant tussen gemeente en dorpsraden; en het convenant te heroverwegen om de communicatie en samenwerking te verbeteren. Bestuurlijke Vernieuwing Bestuurlijke vernieuwing betekent voor GB/Dé Lokale Partij de politiek dichterbij de burger brengen. Dit kan gebeuren door: + op een transparante wijze (openlijk, zichtbaar en begrijpelijk) naar de bevolking toe te opereren + op een efficiënte (doelmatige) en effectieve (doeltreffende) wijze tot besluitvorming te komen + ingrijpende voorgenomen plannen bespreekbaar te maken met de belanghebbenden + een voorbeeldfunctie te zijn op het gebied van omgangsvormen (respect voor elkaar, rustige toonzetting in debatten, voorkómen van persoonlijke aanvallen en geruzie) + informatie-/inspraak avonden beleggen dichtbij (in de vertrouwde omgeving van) de belanghebbenden + goede en gedegen voorbereiding van bijeenkomsten (dossierkennis raadslid en wethouder, juiste inhoudelijke ambtenaar (niet het hoofd van de afdeling) en juiste verantwoordelijke bestuurder) + luisteren, luisteren, luisteren (de juiste interactie en dialoog en communicatie met de burger) horen wat men zegt + gebruik te maken van de moderne en juiste communicatiemiddelen. + de juiste mens op de juiste plaats (vooral in communicatie met pers, burger en bevolking) + het politieke verleden met rust te laten en sans rancune besturen in het nu! 10. Ontwikkeling van Toerisme en Recreatie Na de succesvolle start van de waterrecreatie moet nu naar onze mening de nodige energie gestoken worden in de landrecreatie, zodat we op de ingeslagen weg verder kunnen gaan. GB/Dé Lokale Partij is van mening dat dit ook economisch gezien voor onze gemeente erg belangrijk is. Wij willen daarom ook de samenwerking op het gebied van de Brabantse Wal blijven stimuleren. Samen sta je sterker. De samenwerking begint nu vorm te krijgen en die moeten we zoveel mogelijk verdiepen en uitbreiden. Onze gemeente heeft veel te bieden. Extra (nieuwe) economische impulsen kunnen gegeven worden door recreatie/toerisme in m.n. de kleinere kernen verder uit te bouwen. GB/Dé Lokale Partij staat 100% achter het ontwikkelen van de visie “Land- en Waterrecreatie”. Toerisme en recreatie worden een steeds belangrijkere economische factor voor de economie van Nederland. Door het ontwikkelen van recreatie en toerisme in de kleinere kernen worden hierdoor nieuwe economische impulsen gegeven, ontstaan nieuwe bedrijfsactiviteiten, ontstaat werkgelegenheid, waarmee een vitale en leefbare kern wordt gegarandeerd. Concrete kansen hiervan zijn: Sunclass en omgeving te Nieuw Vossemeer, Kano routes te Kruisland Uitbreiding van recreatiegebied te de Heen d.m.v. fiets, wandel en ruiterpaden door de Heense slikken en Dintelse gorzen De vele vierkante kilometers natuur van diverse kwaliteiten rondom Welberg beter toegankelijk maken. |
||